Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

 

  • Bu yönetmelik, 6331 sayılı yasa kapsamına giren ve ekranlı araçlarla çalışmaların yapıldığı tüm işyerlerini kapsar.
  • Bu yönetmelik hükümleri;
    • Hareketli makine ve araçların kumanda kabinlerinde ve sürücü mahallinde,
    • Taşıma araçlarında aracın kumandasındaki bilgisayar sistemlerinde
    • Toplumun kullanımına açık bilgisayar sistemlerinde
    • İşyerinde kullanımı sürekli olmayan taşınabilir sistemlerde
    • Hesap makineleri,yazar kasa ve benzeri veri veya ölçüm sonuçlarını gösteren küçük ekranlı cihazlarda
    • Ekranlı daktilolarda UYGULANMAZ

Ekranlı Araç:  Uygulanan işlemin içeriğine bakılmaksızın ekranında harf, rakam, şekil, grafik ve resim gösteren her türlü aracı

Operatör: Esas işi ekranlı araçlarla çalışmak olan ve normal çalışmasının önemli bir bölümünde ekranlı araç kullanan kişiyi,

Çalışma Merkezi: Operatörün/ çalışanın oturduğu saldalye, ekranlı aracın konulduğu masa y ada yüzey , operatör/çalışan-makine ara yüz yazılımı, monitör, klavye, yazıcı, telefon, faks, modem ve benzeri aksesuar ve ekranlı araçla ilgili tüm donanımların tamamının veya bir kısmının bulunduğu çalışma alanını ifade eder.

*İşveren; çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilişkin mevzuat hükümlerini de dikkate alarak ekranlı araçlarla çalışanlara, işe başlamadan önce ve çalışma koşullarında önemli bir değişiklik olduğunda gerekli eğitimi verir. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri; ilgili mevzuatta belirtilen periyotlarda ve işyerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesi sonuçlarının gerektirdiği durumlarda tekrarlanır. Eğitimle, özellikle aşağıdaki konuları içerir:

  • Ekranlı araçlarla çalışmalarda riskler ve korunma yolları
  • Doğru oturuş
  • Gözlerin korunması
  • Gözleri en az yoran yazı karakterleri ve renkler
  • Çalışma sırasında gözleri kısa sürelerle dinlendirme alışkanlığı
  • Gözlerin, kas ve iskelet sisteminin dinlendirilmesi
  • Ara dinlenmeleri ve egzersizler

*İşveren, ekranlı araçlarla yapılan çalışmalardan kaynaklanan iş yükünü ve etkilenmeyi azaltmak amacıyle, uygun çalışma planı yaparak operatörlerin periyodik olarak ara vermesini veya dönüşümlü olarak başka işlerde çalışmalarını sağlar.

*İşveren, çalışanların ve temsilcilerinin bu yönetmelikte belirtilen konularda 6331 sayılı Kanunda belirtildiği şekilde görüş ve önerilerini alır ve katılımlarını sağlar.

*İşyerinde ekranlı araçlarla çalışmaya başlamadan önce ve ekranlı araçlarla çalışmadan kaynaklanabilecek görme zorlukları yaşandığında çalışanların göz muayeneleri yapılır.

*Ekranlı araçlarla çalışmalarda operatörlerin gözlerinin korunması için;

  • Ekranlı araçlarla çalışmaya başlamadan önce
  • Yapılan risk değerlendirmesi sonuçlarına göre işyeri hekimince belirlenecek düzenli aralıklarla
  • Ekranlı araçlarla ç alışmadan kaynaklanabilecek görme zorlukları yaşandığında göz muayeneleri yapılır.

Bu yönetmelikle 2003 tarihli Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

EKRANLI ARAÇLARLA ÇALIŞMALARDA ARANACAK ASGARİ GEREKLER

  1. Ekipman
  2. Genel Hususlar: Bu tür ekipmanların kullanımı çalışanlar için risk kaynağı olmamalıdır.
  3. Monitör:
  • Ekran, operatörün/ çalışanın çalışma pozisyonuna uygun mesafede ve göz hizasında olmalıdır.
  • Ekranda görünen karakterler, kolayca seçilir şekil ve formda, uygun büyüklükte olmalı, satır ve karakterler arasında yeterli boşluk bulunmalıdır.
  • Ekran görüntüsü stabil olmalı, görüntü titrememeli ve benzeri olumsuzluklar bulunmamalıdır.
  • Parlaklık ve karakterler ile arka plan arasındaki kontrast, operatör/çalışan tarafından kolaylıkla ayarlanabilmelidir.
  • Ekran, operatörün/çalışanın ihtiyacına göre kolaylıkla her yöne döndürülerek ayarlanabilir olmalıdır
  • Ekran, ayrı bir kaide veya ayarlanabilir bir masa üzerinde kullanılabilir olmalıdır.
  • Ekranda kullanıcıyı rahatsız edebilecek yansıma ve parlamalar olmamalıdır.
  1. Klavye;
  • Klavye, operatörün/çalışanın el ve kollarının yorulmaması ve rahatça çalışabilmesi için ekrandan ayrı ve hareketli olmalıdır.
  • Klavyenin ön tarafına, operatörün/çalışanın bileklerini dayayabileceği özel destek konulmalıdır
  • Operatörün/çalışanın elleri ve kolları için klavyenin önünde yeterli boşluk olmalıdır
  • Klavye yüzeyi ışığı yansıtmayacak şekilde mat olmalıdır.
  • Klavye tuşlarının özellikleri ve yerleri klavye kullanımını kolaylaştıracak şekilde olmalıdır.
  • Klavye tuşları üzerindeki semboller, çalışma pozisyonuna göre kolaylıkla okunabilir ve seçilebilir nitelikte olmalıdır.
  1. Çalışma masası veya çalışma yüzeyi:
  • Çalışma masası veya çalışma yüzeyi, ekran, klavye , dokümanlar ve diğer ilgili malzemelerin rahat bir şekilde düzenlenebilmesine olanak sağlayacak şekilde, yeterli büyüklükte ve ışığı yansıtmayacak nitelikte olmalıdır.
  • Operatörün/çalışanın rahatsız edici göz ve baş hareketleri ihtiyacını en aza indirecek şekilde yerleştirilmiş ve ayarlanabilir özellikte doküman tutucu kullanılmalıdır.
  • Çalışanın rahat bir pozisyonda olması için yeterli alan olmalıdır.
  1. Çalışma sandalyesi;
  • Sandalye dengeli ve operatörün/çalışanın rahat bir pozisyonda oturabileceği ve kolaylıkla hareket edebileceği şekilde olmalıdır.
  • Oturma yerinin yüksekliği ayarlanabilir olmalıdır
  • Sırt dayama yeri öne-arkaya ve yukarı-aşağı ayarlanabilir, sırt desteği bele uygun ve esnek olmalıdır.
  • İstendiğinde operatöre/çalışana uygun bir ayak desteği sağlanmalıdır.
  1. Çalışma ortamı
    1. Gerekli alan; operatörün/çalışanın oturma şeklini değiştirebilmesi ve rahatça hareket edebilmesi için çalışma merkezi yeterli genişlikte olmalı ve uygun şekilde düzenlenmelidir.
    2. Aydınlatma; Operatörün/çalışanın gereksinimleri ve yapılan işin türü dikkate alınarak uygun aydınlatma şartları sağlanmalı, arka planla ekran arasında uygun kontrast bulunmalıdır.

Yapay aydınlatma kaynaklarının yeri ve teknik özellikleri ekrandaki ve diğer ekipman üzerindeki parlama ve yansımalar önlenecek şekilde olmalıdır.

  1. Yansıma ve parlama: Çalışma merkezlerinde yansımalara ve parlamalara neden olabilecek ışık gelmesini önlemek amacıyla tedbirler alınmalıdır. Ekrana gelen gün ışığının kontrol edilebilmesi için yatay ve dikey ayarlanabilir perdeler kullanılmalıdır.
  2. Gürültü: Çalışma merkezlerinde kullanılan ekipmanın gürültüsü, çalışanların dikkatini dağıtmayacak ve karşılıklı konuşmayı engellemeyecek düzeyde olmalıdır.
  3. Isı: Çalışma merkezindeki ekipman çalışanları rahatsız edecek düzeyde ortama ısı vermemelidir.
  4. Radyasyon: Çalışma merkezindeki görünür ışık dışındaki tüm radyasyonların sağlığa zarar vermeyecek düzeylerde olması için gerekli önlemler alınmalıdır.
  5. Nem; çalışma ortamında nem, uygun düzeyde tutulmalı ve bu düzey korunmalıdır.
  1. OPERATÖR- BİLGİSAYAR ARAYÜZÜ; İşveren, ekranlı araçlarla yapılacak işin düzenlenmesinde ve kullanılacak programların seçiminde aşağıdaki hususlara uyar;*Programların işe uygun olmasını sağlar*Programların kolay kullanılabilir ve eğer uygunsa operatörün bilgi düzeyine ve deneyimine göre ayarlanabilir olması sağlanır. Operatörün bilgisi dışında programlara müdahale edilemez.*Sistemler çalışanların verimini artıracak ve kolaylık sağlayacak şekilde geri beslemeli olmalıdır.*Sistemler operatöre uygun hız ve formatta bilgi verecek şekilde olmalıdır*Programların, özellikle verilerin algılanması ve kullanılması konusunda yazılım ergonomisi prensiplerine uygun olmalıdır

Bir Cevap Yazın