Büyük Endüstriyel Kazalar- Aralık 2018

Endüstriyel etkinlik sırasında, anormal oluşum sonucu beklenmeyen, birden oluşan (özellikle yayılma, emisyon, yangın ve patlama gibi) işçiler, halk ve çevre için hemen ya da sonradan büyük tehlike yaratan kuruluş içinde ya da dışında bir veya daha çok tehlikeli maddenin neden olduğu olaydır.

Özellikle 20. Yüzyılın başlarından itibaren tehlikeli maddelerin artan üretimi, kullanımı ve depolanması yüzünden büyük endüstriyel kaza olasılığı büyük oranlarda artmıştır.

İtalyanın Seveso kasabasında 1976 da gerçekleşen ciddi endüstriyel kazayı takiben, endüstriyel donanımlarda  kaza önleme üzerine bir Direktif olan Seveso direktifi kabul edilmiştir. Daha sonra Hindistan Bhopal de  1984 (Pestisit fabrikasından sızan siyan gazı nedeniyle 75.000 ölü, binlerce yaralı, yüzbinlerce tahliye) yılında ve İsviçre Basel de  1986 yılında gerçekleşen iki büyük kaza ve Mexico City de doğal gaz patlaması sonucunun 500 ölü, 4000 yaralı ile sonuçlanması  bu direktifin tekrar gözden geçirilmesi gereğini doğurmuştur.

Temel İlkeler;

  1. Büyük tehlikeli kuruluşlarda rutin iş güvenliği önlemlerinden ayrı olarak ayrı bir tehlike kontrol sistemi oluşturulması gereği
  2. Yetkili makamlarında tesisin varlığını göz önüne alarak bir tehlike kontrol sistemi oluşturması
  3. Kuruluş yönetimi bu tür bir kaza oluşumunu önlemek için entegre bir iş güvenliği yönetim planı geliştirmesi ve uygulaması gereğini
  4. İşletme yönetimi oluşabilecek kaza sonuçlarını hafifletecek planlar geliştirmesi ve uygulanması gereği
  5. İşletme yönetimi, işçiler ve temsilcileri ve yetkili makamlar arasında bilgi alışverişine dayalı tam bir işbirliği ve dayanışma gereği
  6. Bu kapsamda değerlendirilecek işyerleri için özel denetim metotlarını benimsenmesi gereği
  7. Her şeyden önce bu hususta uygun ve işlerliği olan bir mevzuat hazırlanmalı, ilgili tarafların uygulamaya yeterlilik bakımından iyice eğitilmesi gereği ortaya çıkmaktadır.

TANIMLAR:

Olayın Bütünsel analizi (Olay Ağacı Analizi): Belli bir olayı başlangıcından itibaren oluşabilecek ara olaylar ve sonuçları ile açıklama yöntemi

Kusur biçimleri ve etkileri analizi: Bir tehlike belirleme süreci olup, burada tüm kusur biçimleri ve özellikleri ayrıntılı bir sistem halinde göz önünde tutularak arzu edilmeyen sonuçlar birer sıra ile tartışılır.

Acil Durum Planı: Bir kuruluştaki olası kazayı sonuçları ile birlikte belirleyen, kaza oluşumunda işyerinde ve civarında yapılacak işlemleri ayrıntılı olarak saptayan resmi nitelikte yazılı plan.

Kusur ağacı analizi: Değişik sistemlerin bir sonuca götüren (son olaya) mantıksal kombinasyonunu oluşturan sistem.

Olası patlama, yangın ve toksik madde kaçakları uygun teknik bilgilerden ve verilerden yararlanılarak şu noktalar üzerinde durulmalıdır;

  • Patlama olayında meydana gelecek basınç dalgaları aşırı basınç ve füze etkileri
  • Yangında termal radyasyon etkileri
  • Toksik madde kaçaklarında derişim profilleri ve toksik dozlar
  • Muhtemel durumun civarda bulunan diğer kuruluşlara domino etkisi öngörülmelidir.

KAZA NEDENLERİNİN KONTROLÜ;

  • Fabrika tasarımı risk ve tehlikelere karşı önlemleri de içerecek şekilde yapılmalı, yüksek standartlı malzeme ve araç kullanılmalı
  • Düzenli fabrika bakımı yapılmalı
  • Fabrika işletimi profesyonel ve uygun düzeyde olmalı
  • İşyeri iş güvenliği yönetimi yüksek düzeyde ve yetkide olmalı
  • Kuruluş denetimi düzenli yapılmalıdır.

İşletme yönetimi olası kaza nedenleri arasında olan parça kusurları, normal operasyondan sapmalar, insani ve örgütsel hataları, civardaki etkinliklerin kontrolü, doğal olaylar, felaketler ve sabotajları göz önünde bulundurmalıdır. Dünyadaki alanında teknolojik gelişmeler izlenmelidir.

İŞ GÜVENLİĞİNE UYGUN ÇALIŞMA;

  • Güvenli çalışma bakımından sorumluluk 1. Dereceden işletme yönetimine aittir
  • İşletme yönetimi uygun çalışma talimatı, sağlıklı ve risksiz işletme kuralları belirlemeli ve uygulamasını izlemelidir.
  • İşletmede çalışanlar uygun biçimde eğitilmelidir.
  • Hafif atlatılan kazalar önemsenerek inceleme ve soruşturması yapılmalıdır.
  • İşletme yönetimi işyerine uygun bir acil durum planlaması yapmalıdır
  • Yerel kuruluşlarla plan uygulanmasında yeterli işbirliği ve bilgi akışı sağlanmalıdır.
  • İşletme yönetimi kuruluşun tehlike analizini yapmalıdır. Bu analizde
    • İş güvenliği sisteminde olası terslikler ve zayıf noktalar analiz edilmeli
    • İş güvenliği tedbirlerinin alınması durumunda geride kalan riskler saptanmalı
    • Anormal durumlar için dahi teknik ve idari yönden optimal koruma önlemleri alınmalıdır.
    • Olası kaza analizlerinde işyeri dışından insan etkileri ve doğal olaylardan yansıyabilecek etkiler göz önünde bulundurulmalıdır
    • Tehlikeli ve riskli kimyasal maddelerin minimum düzeyde depolanmasına ilişkin tedbirler alınmalıdır.
    • İşçilerin büyük kazaların önlenmesi bakımından sahip oldukları önemli rol göz önünde bulundurularak işçiler bilgilendirilmeli ve eğitilmelidir.

İŞÇİLERİN GÖREVLERİ:

  • İşçiler görevlerini iş güvenliği kurallarına uygun olarak yapmalı, kurallardan ne kendisi ne de başkası için ödün vermemelidir.
  • Büyük kaza olayına dönüşebilecek durumları işletme yönetimine haber vermelidirler
  • Herhangi bir işlemde halk ve çevre için hemen oluşabilecek tehlike bulunduğuna kanaat getirirlerse kendi görevlerine ilişkin etkinliği hemen iş güvenliği ve belirlenmiş işletme kurallarına uygun biçimde durduracaklar ve işletme yönetimine haber vereceklerdir.
  • İşçilerin bu davranışlarından ötürü onlara karşı olumsuz davranışta bulunulamaz.

TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ

  • Kuruluşta hangi madde toksik, tepkime, patlayıcı ve parlayıcı tehlikeli niteliktedir?
  • Hangi kusurlar ve yanlışlar büyük kazalara yol açar?
  • Kaza durumunda içeride,halk ve çevre için ne tür tehlikeler oluşur?
  • Koruma önlemleri nelerdir?
  • Kaza sonuçlarını hafifletme için alınan önlemler nelerdir?

İşletme yönetimi, kuruluşun bulunduğu yerdeki doğal olayların etkilerini ve kötü niyetli eylemlerin olası etkilerini hesaba katmalıdır.

DOĞAL OLAYLARIN ETKİLERİ

  • Tesis ve cihazlarda bu tür bir doğal felaket karşısında oluşabilecek tehlikelerin analizinin yapılması
  • Yapılan analiz neticesinde tank, konstrüksiyon ve işletim fonksiyonlarının yeterliliğinin gözden geçirilmesi varsa eksikliğinin giderilmesi
  • Bu tür bir olay karşısında yapılacak işlemlerin belirlenmesi, acil durum planlarının bu duruma karşı cevap verecek şekilde revize edilmesi, güncelleştirilmesi
  • Kullanılacak önleme-müdahale araçlarının belirlenmesi doğal afet karşısında da uygulanacak hareket tarzının belirlenmesi ihtiyaç duyulan araçların temin edilmesi
  • Doğal felaket karşısında kısa vade tepki fonksiyonlarının (söndürme-tahliye, tıbbi yardım vs) etkinliğinin teorik ve pratik olarak sağlanabilirliğinin tespit edilmesi
Paylaş:

4 Comments on “Büyük Endüstriyel Kazalar- Aralık 2018”

  1. Ersin Önal dedi ki:

    abi öncelikle ellerine sağlık. büyük endüstriyel kazalarla ilgili bir tablo vardı maddi hasarın 4milyon lira olması, 6 kişinin yaralanması herbirinin 24 saat hastanede kalması vs gibi bilgiler yer alıyordu. rica etsem onu da paylaşabilir misin? şimdiden teşekkürler.

    1. Araştırayım, bulup paylaşırım inşallah.

      1. ersin önal dedi ki:

        tşklerabi. eline emeğine sağlık.

  2. m dedi ki:

    yönetmeliğin ekinde buldum sefim

Bir Cevap Yazın